Lichtvervuilingskaart
Elke stad, weg en haven straalt 's nachts licht de lucht in. Deze lichtvervuilingskaart laat zien hoeveel licht elk stukje aarde uitstraalt, gemeten door een NASA-satelliet over heel 2025. Klik ergens op de kaart of laat de kaart de dichtstbijzijnde donkere hemel voor je zoeken.
NASA Black Marble VNP46A4 · 2025 · OpenFreeMap © OpenStreetMap
De kleuren tonen de radiantie: de hoeveelheid licht die de satelliet 's nachts boven een plek meet. Donkerblauw en blauw zijn dorpen en akkers, groen en geel kleine steden en buitenwijken, en rood, roze en wit markeren grote stadscentra, vliegvelden, havens en industrieterreinen. Waar geen kleur is, is bijna geen licht.
De kaart is gemaakt van een jaarcomposiet: honderden nachtelijke overkomsten van de satelliet, samengevoegd tot één beeld. Wolken, maanlicht en eenmalige gebeurtenissen zoals branden zijn eruit gefilterd, zodat je de vaste verlichting ziet en niet de situatie van één nacht.
Zo vind je een donkere hemel in de buurt
De knop met de ster zoekt de dichtstbijzijnde plek op land waar de lichtkoepel niet sterker is dan in het Izera Dark Sky Park in Polen, een van de eerste gecertificeerde Dark Sky Parks van Europa. Is er binnen 150 km geen dergelijke plek, dan toont de knop de donkerste plek die hij daar kan vinden. We schatten de lichtkoepel met een eenvoudig model: elk verlicht gebied binnen 150 km maakt de hemel minder licht naarmate het verder weg ligt, volgens de wet van Walker (de lichtkoepel neemt af met de afstand tot de macht 2,5).
Zie het als een goed vertrekpunt, niet als garantie. Het model kent geen heuvels, duinen of bossen die de gloed aan de horizon afschermen. Kijk voor vertrek ook naar de bewolkingsverwachting en de maanfase, want bij volle maan verdwijnen de zwakste sterren zelfs op de donkerste plekken.
Lichtvervuiling in steden
Radiantie in het stadscentrum en de dichtstbijzijnde donkerdere plek binnen 150 km, berekend met NASA-data over 2025.
Zo lees je de kaart
De felste vlekken zijn niet altijd de grootste steden. Ook kassen, dagbouwmijnen, olieplatforms en gasfakkels stralen heel sterk. Op zee zie je soms hele vloten vissersboten die met lampen vis lokken.
Het licht dat vanuit de ruimte zichtbaar is, is maar een deel van het verhaal. Wat de sterrenhemel bederft, is de lichtkoepel: licht dat in de lucht wordt verstrooid. Een grote stad verlicht de hemel tot tientallen kilometers buiten de stadsgrens, dus zoek een donkere hemel ver van de heldere vlekken en niet net voorbij de laatste huizen.
De waarde die je bij een klik ziet, komt van het meest gedetailleerde niveau van de kaart (pixels van ongeveer 1 km). Ze staat in nanowatt per vierkante centimeter per steradiaal (nW/cm²/sr), dezelfde eenheid die NASA in haar data gebruikt.
FAQ
Wat laat een lichtvervuilingskaart zien?
Hoeveel kunstlicht er vanaf elke plek op aarde omhoog straalt. Het is een jaarbeeld van een NASA-satelliet zonder wolken en maanlicht, dus je ziet de vaste verlichting van steden, wegen en industrie.
Laat de kaart zien hoe helder de hemel is?
Niet rechtstreeks. De kaart toont het licht dat vanaf de grond wordt uitgestraald. Hoe helder de hemel op een plek is, hangt ook af van lichten in de omgeving, zelfs op tientallen kilometers afstand. Daarom telt de zoekfunctie voor een donkere hemel de gloed binnen een straal van 150 km op, in plaats van naar één punt te kijken.
Uit welk jaar komen de data?
Uit 2025. NASA publiceert het jaarcomposiet een paar maanden na afloop van het jaar, en de kaart stapt over op het nieuwe jaar zodra dat beschikbaar is.
Waar is de hemel het donkerst, in Nederland en in de wereld?
Nederland is een van de meest verlichte landen van Europa, maar op de Waddeneilanden, zoals Terschelling en Schiermonnikoog, en rond het Lauwersmeer is het nog echt donker. Nationaal Park Lauwersmeer en Schiermonnikoog dragen een internationaal Dark Sky-keurmerk. Wereldwijd liggen de grootste donkere gebieden in woestijnen, hooggebergte, het hoge noorden en op open oceaan: de Sahara, de Atacama, het binnenland van Australië, Mongolië, Siberië en Noord-Canada.
Is de kaart gratis?
Ja. Hij werkt in de browser op computer en mobiel, zonder account en zonder app te installeren.
Waar de data vandaan komen
De data komen uit het NASA-product Black Marble VNP46A4 (Collection 2), een jaarcomposiet van nachtlicht gemeten door het VIIRS-instrument aan boord van de satelliet Suomi NPP. De bronresolutie is 15 boogseconden, ongeveer 460 m op de evenaar. NASA-data zijn publiek domein.
We gebruiken de laag met alle kijkhoeken zonder sneeuw, en de laag met sneeuw waar het hele jaar sneeuw lag. De waarden zijn omgezet naar een logaritmische schaal en verdeeld in kaarttegels met pixels van ongeveer 1,2 km op de evenaar. De kaart wordt eens per jaar ververst, zodra NASA het volgende jaar publiceert.
Data: NASA Black Marble VNP46A4, Collection 2 (doi:10.5067/VIIRS/VNP46A4.002), Román, M.O. et al., NASA LAADS DAAC. Data modified: resampled to Web Mercator tiles, log-scaled to 8 bits; skyglow estimated with Walker's law. Land mask: Natural Earth. Map: OpenFreeMap © OpenMapTiles © OpenStreetMap contributors.